De Amerikaanse luchtmacht heeft voor het eerst officieel een drone de status van gevechtsvliegtuig gegeven, en die eer valt te beurt aan de Anduril Industries, Inc. YFQ-44A Fury. Dit door AI bestuurde straalvliegtuig kreeg zijn ‘F’ van Fighter na een reeks succesvolle demonstraties van volledig autonome vluchten. Van het met hoge snelheid taxiën en opstijgen tot complexe luchtmanoeuvres die niet onderdoen voor de prestaties van een bemande F-16: de Fury deed het allemaal zonder menselijke piloot of joystick in de buurt. Alleen een AI-brein achter het stuur.
Deze mijlpaal, onthuld tijdens het Air and Space Forces Association Warfare Symposium, markeert een tektonische verschuiving in de moderne oorlogsvoering in de lucht. De Fury werd in een moordend tempo ontwikkeld — van een wit vel papier tot de eerste vlucht in slechts 556 dagen. Onlangs begon het toestel aan ‘captive-carry’ tests, waarbij een (inactieve) AIM-120 AMRAAM-raket aan de romp werd bevestigd. Het contrast met traditionele programma’s zoals de F-35, die al sinds de jaren 90 in ontwikkeling is en waarvan de totale kosten naar schatting de 2 biljoen dollar passeren, kan bijna niet groter zijn.
Hoewel de prestatie van Anduril indrukwekkend is, waren ze niet de eersten die een prototype van een Collaborative Combat Aircraft (CCA) het luchtruim in stuurden. Rivaal General Atomics liet hun YFQ-42A ‘Dark Merlin’ al op 27 augustus 2025 vliegen, ruim twee maanden voor de eerste vlucht van de Fury op 31 oktober 2025. Beide bedrijven zijn nu verwikkeld in een rechtstreeks duel (een zogenaamde ‘fly-off’) voor een productiecontract dat in het fiscale jaar 2026 wordt verwacht.
Waarom is dit belangrijk?
Die ‘F’-aanduiding is meer dan alleen een symbolisch schouderklopje; het is een officiële verklaring dat het tijdperk van autonome luchtgevechten is aangebroken. Deze CCA’s zijn ontworpen als ’loyal wingmen’: ze vliegen voor bemande jagers uit in vijandelijk gebied om te verkennen, dreigingen uit te schakelen en een ‘betaalbare massa’ te vormen waar de huidige, peperdure vloot van bemande toestellen simpelweg niet tegenop kan. Voor Anduril, een door durfkapitaal gesteunde startup die inmiddels op meer dan 30 miljard dollar wordt gewaardeerd, is dit meer dan een geslaagde testvlucht. Het is een directe aanval op de gevestigde defensie-industrie. Het bedrijf bouwt momenteel al een fabriek van ruim 460.000 vierkante meter om deze systemen in massa te produceren. Hiermee geven ze een duidelijk signaal af: elk bemand gevechtsprogramma op aarde loopt het risico binnenkort een relikwie uit het verleden te zijn.
